Zabytki, które zwykle mijasz w drodze na plażę: 6 wydarzeń Dni Dziedzictwa 2026 blisko Sarbinowa
Paweł · 6.09.2026 · Aktualności
Od 9 września do 17 października w Koszalinie i Darłowie odbędzie się sześć wydarzeń Zachodniopomorskich i Europejskich Dni Dziedzictwa, a z Sarbinowa jedzie się do nich 19 albo 51 kilometrów. Tegoroczne hasło brzmi „Przyszłość przeszłości. Dziedzictwo w zagrożeniu”, a program wojewódzki układa Biuro Dokumentacji Zabytków w Szczecinie. Korzystam z wersji programu aktualizowanej 25 sierpnia, sprawdzonej 5 września.
Hasło 2026 i kto układa program
Tegoroczna, 34. edycja Europejskich Dni Dziedzictwa idzie pod hasłem „Przyszłość przeszłości. Dziedzictwo w zagrożeniu”. Narodowy Instytut Dziedzictwa ogłosił je w lutym i to ono porządkuje wszystkie wydarzenia: chodzi o zabytki, którym coś zagraża, i o to, co robimy z nimi dzisiaj. Instytut wymienia trzy rodzaje zagrożeń, o które pyta w tym roku: środowiskowe, społeczne i technologiczne. W praktyce znaczy to, że sporo punktów programu opowiada nie o samych murach, tylko o pamięci mieszkańców i o tym, co z niej zostało.
Cała akcja idzie pod patronatem Rady Europy i Unii Europejskiej, a we wrześniu odbywa się w prawie 50 krajach. Ogólnopolskie terminy tegorocznej edycji to 18 do 20 września oraz 26 i 27 września, czyli dwa weekendy i tydzień między nimi.
Program zachodniopomorski jest szerszy od tych dwóch weekendów. Prowadzi go Biuro Dokumentacji Zabytków w Szczecinie, weszło do niego ponad 40 miejscowości, inauguracja wojewódzka odbyła się 4 września w Mieszkowicach, a poszczególne punkty sięgają aż października. Formularz zgłoszeniowy dla organizatorów jest otwarty do 11 września, więc lista może jeszcze urosnąć ponad to, co widzę 5 września.
Koszalin, 19 kilometrów drogą krajową 11
Z Sarbinowa do Koszalina jest 19 kilometrów i około 23 minut jazdy najkrótszym wariantem przez drogę krajową 11. To najgęstszy fragment programu w naszym zasięgu, trzy punkty w dziewięć dni.
Piątek 11 września, godz. 17:00 do 18:30: prelekcja „Koszaliński modernizm w latach 1918 do 1945” w Archiwum Państwowym przy ulicy Marii Skłodowskiej-Curie 2. Prowadzi dr Kacper Pencarski, rzecz jest o przedwojennych planach rozbudowy miasta i o tym, ile z tamtej architektury dotrwało do dziś. Sala ma 40 miejsc, a numer kontaktowy z programu to 537 111 154.
Niedziela 13 września, godz. 11:00: plenerowe „Kolorowe odcienie szarości PRL” w Muzeum w Koszalinie przy ulicy Młyńskiej 37-39. W programie wystawa plenerowa IPN, spotkania z kuratorami, recital i kiermasz „Pożegnanie lata”.
Sobota 19 września, godz. 11:00 do 13:00: ten sam koszaliński modernizm, tym razem spacerem po mieście. Zbiórka pod Archiwum Państwowym przy Marii Skłodowskiej-Curie 2, wydarzenie jest ciągiem dalszym wykładu z 11 września.
Darłowo, 51 kilometrów i dwa różne pomysły
Do Darłowa jedzie się z Sarbinowa 51 kilometrów, mniej więcej godzinę. Najszybsza trasa prowadzi drogami 11 i 6 przez okolice Koszalina.
Od środy 9 do niedzieli 13 września, codziennie od 11:00 do 17:00, na Rynku Miejskim stoi „Pamięciownik”. To mobilny pawilon Centrum Archiwistyki Społecznej, w którym mieszkańcy sami układają wystawy z własnych zdjęć i opowieści. Wokół tego: spacery literackim szlakiem bohaterów „Siedmiu dalekich rejsów” Tyrmanda, rozmowa o darłowskich lokalach gastronomicznych dawniej i dziś, pokaz filmu w kinie Bajka oraz koncert finałowy.
Sobota 26 września, godz. 10:00 do 15:00: wyprawa „Śladami historii. Dziedzictwo, które przetrwało”, zbiórka pod zamkiem. Na trasie między innymi Warcino i historia tamtejszego majątku. Liczba miejsc jest ograniczona, obowiązują zapisy pod numerem 94 314 23 51.
Nie wszystko za darmo, a jedna data się przesunęła
Pytanie, które pada najczęściej: czy wstęp jest bezpłatny. Regulamin Dni Dziedzictwa formułuje to ostrożnie: organizator zapewnia wstęp „w miarę możliwości nieodpłatnie lub jedynie za symboliczną opłatą”. Przy pięciu z tych sześciu punktów program nie podaje żadnej opłaty, przy jednym podaje 15 zł, więc przed wyjazdem sprawdźcie u organizatora.
Najlepszy przykład to szósty punkt, wycieczka autokarowa „Z Wędrownikiem koszalińskim w plenerze: Osieki i Sucha Koszalińska”. Kosztuje 15 zł, bilety sprzedaje kasa Muzeum w Koszalinie od 1 września, liczba miejsc ograniczona. Ta pozycja zmieniła też termin: w programie stoi przy sobocie 26 września, ale z dopiskiem o przeniesieniu na 17 października. Zbiórka o 9:45 na dziedzińcu muzeum przy Młyńskiej 37-39, a Osieki i Sucha Koszalińska leżą w gminie Sianów.
Jak to poskładać w jeden wyjazd
Najprościej wychodzi weekend 12 i 13 września: sobota w Darłowie przy „Pamięciowniku” na rynku, niedziela o 11:00 w Koszalinie na plenerze o PRL. Kto woli architekturę, ten łączy piątkowy wykład 11 września z sobotnim spacerem 19 września, bo drugie jest dokończeniem pierwszego. Oba koszalińskie adresy dzieli niecały kilometr, więc muzeum i archiwum spokojnie mieszczą się w jednym dniu.
Jeśli objazd ma zająć dwa dni, nocleg w Sarbinowie najprościej zarezerwować u nas wprost, z pominięciem portali i ich prowizji, i przy okazji dogadać godzinę przyjazdu po wieczornym punkcie programu.
I prośba, którą powtarza samo Biuro Dokumentacji Zabytków: przed wyjazdem zajrzyjcie do aktualizacji programu wojewódzkiego i na stronę organizatora. Terminy potrafią się przesuwać, co widać po wycieczce Wędrownika.
Objazd zabytków wygodniej rozłożyć na dwa dni, z jednym miejscem do spania w Sarbinowie. Sprawdź nocleg w Sarbinowie.
Źródła: BDZ Szczecin: Program Zachodniopomorskich Dni Dziedzictwa 2026 (wpis 14.08.2026), Program wojewódzki ZDD/EDD 2026, PDF, aktualizacja 25.08.2026, NID: hasło EDD 2026 i 34. edycja (aktualności), NID: terminy EDD 2026 i formularz zgłoszeniowy do 11.09.2026, Regulamin Europejskich Dni Dziedzictwa (zasady wstępu, §5 ust. 3), EDD: spacer „Koszaliński modernizm 1918-1945”, 19.09.2026, EDD: „Śladami historii. Dziedzictwo, które przetrwało”, Darłowo 26.09.2026, Trasa Sarbinowo – Koszalin (19 km, 23 min), Trasa Sarbinowo – Darłowo (51 km, 59 min), Gmina Sianów: Osieki i Sucha Koszalińska w gminie Sianów
