Każda latarnia nad Bałtykiem ma swój rytm. Gąski poznasz po trzech przerwach
Paweł · 7.11.2026 · Aktualności
Latarnię w Gąskach poznasz nocą po trzech krótkich przerwach w świetle, które powtarzają się co 15 sekund. Żadna sąsiednia latarnia nie świeci w ten sposób, bo każda ma własny, zapisany w spisie świateł rytm. Wystarczy telefon ze stoperem i kilka minut na plaży, żeby sprawdzić, która to.
Dlaczego latarnie nie świecą tak samo
Z morza nocą widać tylko punkty światła. Gdyby wszystkie latarnie świeciły identycznie, kapitan nie wiedziałby, czy ma przed sobą Gąski, czy Kołobrzeg. Dlatego każda latarnia dostaje własną charakterystykę, czyli stały wzór świecenia i ciemności, który powtarza się w nieskończoność.
W publikacjach nautycznych zapisuje się ją skrótem. Fl oznacza światło błyskowe: błysk jest krótszy niż ciemność. Oc to światło przerywane, czyli odwrotnie: świeci dłużej, a ciemność pojawia się na chwilę. Liczba w nawiasie mówi, ile błysków lub przerw tworzy grupę, W to białe światło, a liczba sekund na końcu to okres, po którym cały wzór zaczyna się od nowa.
Drugi parametr to zasięg nominalny, podawany w milach morskich (Mm). Jedna mila morska to 1852 metry, więc latarnia o zasięgu 20 Mm świeci na mniej więcej 37 kilometrów. W spisach świateł te o zasięgu co najmniej 15 mil drukuje się tłustym drukiem, bo to właśnie je załoga statku zauważa jako pierwsze, gdy nocą podchodzi z otwartego morza do brzegu.
Gąski: trzy przerwy co 15 sekund
Latarnia w Gąskach ma charakterystykę Oc(3) W 15s, czyli białe światło przerywane trzykrotnie w okresie 15 sekund. W praktyce wygląda to tak: przerwa 1,2 sekundy, światło 2,5 sekundy, znowu przerwa 1,2 sekundy, światło 2,5 sekundy, trzecia przerwa 1,2 sekundy, a potem długie światło przez 6,4 sekundy. Trzy szybkie mrugnięcia i dłuższa jasna pauza, to jej podpis.
Światło znajduje się na wysokości 51,1 metra nad poziomem morza, a sama wieża ma 49,8 metra, co czyni ją drugą co do wysokości latarnią w Polsce. Zasięg nominalny to 23,5 mili morskiej, czyli około 43,5 kilometra. W laternie pracuje soczewka pierścieniowo-bębnowa z żarówką 1500 W. Przy latarni stoi też jedna z jedenastu brzegowych stacji systemu AIS, który automatycznie śledzi ruch statków u polskiego wybrzeża.
Rytm ma swoją historię. Pierwotnie przerwy w świetle robiły trzy przesłony obracane mechanizmem zegarowym. Po wojnie, gdy w 1948 roku latarnię uruchomiono ponownie, mechanizm zegarowy zastąpiono silnikiem elektrycznym, a okres wydłużono z 12 do 15 sekund. O samym zwiedzaniu i widoku ze szczytu pisaliśmy już osobno, w tekście o tym, dlaczego warto odwiedzić latarnię w Gąskach.
Kołobrzeg i Jarosławiec dla porównania
Latarnia w Kołobrzegu, około 22 kilometrów na zachód od Gąsek, świeci zupełnie inaczej. Stoi przy wejściu do portu, na prawym brzegu Parsęty, i ma charakterystykę Fl W 3s: sekunda światła, dwie sekundy ciemności i tak bez przerwy. To szybkie, równe miganie, które trudno pomylić z czymkolwiek innym. Jej zasięg to 16 mil morskich, około 29,6 kilometra.
Jarosławiec, dalej na wschód, ma światło błyskowe grupowe w okresie 9 sekund. Najpierw błysk trwający 0,45 sekundy, przerwa 2,05 sekundy, drugi błysk 0,45 sekundy, a potem 6,05 sekundy ciemności. Dwa krótkie błyski i długa cisza. Światło jest tam na wysokości 50,2 metra nad poziomem morza, a zasięg wynosi 23 mile morskie.
Zestawione obok siebie widać zasadę: Gąski są przeważnie jasne i na chwilę gasną, Kołobrzeg i Jarosławiec są przeważnie ciemne i na chwilę błyskają. Nawet bez znajomości skrótów da się je rozróżnić po samym odczuciu. Warto to zapamiętać, bo w ciemności oko łatwo myli kolejność, a ogólne wrażenie zostaje.
Jak samemu sprawdzić, którą latarnię widzisz
Najprostsza metoda to stoper w telefonie. Uruchom go w chwili, gdy zaczyna się długa jasna faza, i zatrzymaj, gdy wróci następna. Jeśli wychodzi około 15 sekund, a w środku policzyłeś trzy krótkie przerwy, patrzysz na Gąski. Dla pewności zmierz dwa lub trzy pełne cykle, bo pierwszy pomiar zwykle wychodzi niedokładnie. Kto ma cierpliwość, może nagrać kilkanaście sekund wideo i policzyć klatki w domu.
Pełne dane każdej latarni są w spisach świateł, z których korzystają nawigatorzy. Przykładem jest amerykańska Publikacja 116 z listą świateł Bałtyku, wydawana przez agencję NGA, a także brytyjski spis świateł Admiralicji, tom C. Charakterystykę każdego światła podają też morskie mapy nawigacyjne, obok symbolu latarni.
Najlepiej liczy się z plaży, w ciemną noc bez mgły. Od Wczasowej 8 do brzegu jest 50 m, wystarczy więc wyjrzeć przez okno: jeśli niebo jest czyste, po kilku minutach stoisz na piasku ze stoperem w ręku. Gąski leżą około 5 kilometrów na zachód od Sarbinowa, czyli głęboko w zasięgu ich światła.
Długie listopadowe wieczory to dobry czas na liczenie przerw w świetle latarni, a potem na powrót do ciepłego apartamentu. Wolne terminy znajdziesz tutaj: oferty pobytów w Sarbinowie.
Źródła: Wikipedia: Latarnia Morska Gąski (dane techniczne), Wikipedia: Gąski Lighthouse (charakterystyka, historia mechanizmu), Wikipedia: Kołobrzeg Lighthouse, Wikipedia: Latarnia Morska Jarosławiec, Lighthouse Digest: Gąski
